هفت کاربرد سرور ابری ساعتی که هزینه‌ها را کم می‌کند
سرور ابری ساعتی وقتی هزینه را کم می‌کند که عمر کار کوتاه یا بار آن نوسانی باشد. این نوشته هفت کاربرد مشخص را از استیجینگ تا مهاجرت، با منابع پیشنهادی و هزینه‌ی محاسبه‌شده با نرخ واقعی، مرور می‌کند.
سرور ابری ساعتی وقتی واقعاً هزینه را پایین می‌آورد که کار شما عمر مشخص و کوتاهی داشته باشد: چند ساعت آزمون، چند روز رویداد یا یک هفته فروش فصلی. در این حالت به‌جای اجاره‌ی یک ماه کامل، تنها برای ساعت‌هایی می‌پردازید که سرور وجود دارد و با حذف آن کسر هزینه متوقف می‌شود. این نوشته هفت کاربرد مشخص را مرور می‌کند و برای هر کدام منابع پیشنهادی، هزینه‌ی محاسبه‌شده و زمان درست حذف سرور را می‌گوید. اگر هنوز با سازوکار پرداخت ساعتی آشنا نیستید، پیش از ادامه نگاهی به صفحه‌ی سرور ساعتی ایران بیندازید.
نرخ‌هایی که مبنای همه‌ی حساب‌هاست
همه‌ی عددهای این نوشته از پنل ابر ویرا آمده است؛ نرخ‌ها به تاریخ آبان ۱۴۰۵ است و بهای روز را ماشین‌حساب صفحه‌ی سفارش نشان می‌دهد. قاعده‌ی پایه این است که بهای ساعتی برابر بهای ماهانه تقسیم بر ۷۳۰ است و تنها ساعت کامل از کیف پول کسر می‌شود.
| منبع | نرخ هر ساعت |
|---|---|
| هر هسته‌ی پردازنده (vCPU) | ۲۷۴ تومان |
| هر گیگابایت رم | ۳۴۲٫۵ تومان |
| هر گیگابایت دیسک SSD یا SAS | ۶٫۸۵ تومان |
| هر گیگابایت دیسک NVMe | ۱۱٫۶۴ تومان |
| هر گیگابایت ترافیک دانلود | ۱٬۰۰۰ تومان (آپلود رایگان) |
طرح‌های آماده هم نرخ ساعتی ثابت دارند:
| طرح | پردازنده / رم / دیسک | بهای ساعتی |
|---|---|---|
| اقتصادی ۱ | ۱ هسته / ۱ گیگ / ۱۰ گیگ | ۱٬۰۲۷ تومان |
| اقتصادی ۲ | ۲ هسته / ۲ گیگ / ۱۵ گیگ | ۱٬۶۴۴ تومان |
| حرفه‌ای ۱ | ۴ هسته / ۴ گیگ / ۲۵ گیگ | ۲٬۸۷۷ تومان |
| حرفه‌ای ۲ | ۸ هسته / ۸ گیگ / ۵۰ گیگ | ۵٬۳۴۲ تومان |
| ابری قدرتمند | ۱۶ هسته / ۳۲ گیگ / ۵۰۰ گیگ | ۱۴٬۶۵۸ تومان |
ترکیب‌های دلخواهی که در ادامه به کار می‌روند (کمینه‌ی دیسک ۲۰ گیگابایت است):
| ترکیب دلخواه | بهای ساعتی |
|---|---|
| ۲ هسته، ۴ گیگ رم، ۵۰ گیگ NVMe | ۲٬۵۰۰ تومان |
| ۴ هسته، ۸ گیگ رم، ۸۰ گیگ SSD | ۴٬۳۸۴ تومان |
| ۸ هسته، ۱۶ گیگ رم، ۱۰۰ گیگ NVMe | ۸٬۸۳۶ تومان |
| ۲ هسته، ۲ گیگ رم، ۳۰۰ گیگ SSD | ۳٬۲۸۸ تومان |
برای نمونه، ترکیب نخست این‌طور به دست می‌آید:
- ۲ هسته × ۲۷۴ تومان = ۵۴۸ تومان
- ۴ گیگابایت × ۳۴۲٫۵ تومان = ۱٬۳۷۰ تومان
- ۵۰ گیگابایت × ۱۱٫۶۴ تومان = ۵۸۲ تومان
- جمع: ۲٬۵۰۰ تومان در ساعت
هفت کاربرد سرور ابری ساعتی با هزینه‌ی محاسبه‌شده
۱. محیط تست و استیجینگ
استیجینگ لازم نیست همیشه روشن باشد؛ تنها پیش از هر انتشار به آن نیاز دارید. یک ترکیب ۲ هسته‌ای با ۴ گیگ رم و دیسک NVMe برای اجرای نسخه‌ی کامل یک وب‌اپلیکیشن و پایگاه داده‌ی آزمایشی معمولاً کافی است. یک نوبت آزمون هشت‌ساعته:
۸ ساعت × ۲٬۵۰۰ تومان = ۲۰٬۰۰۰ تومان
اگر در هر ماه چهار انتشار دارید:
۴ نوبت × ۲۰٬۰۰۰ تومان = ۸۰٬۰۰۰ تومان
نکته‌ی عملی: سیستم‌عامل استیجینگ را با سرور اصلی یکی کنید. اوبونتو، دبیان، آلمالینوکس، راکی‌لینوکس و سنت‌اواس در فهرست هستند و خطاهای ناشی از تفاوت توزیع را از همان آزمون بیرون می‌کشید.
۲. پروژه‌ی کوتاه‌مدت
سایت ثبت‌نام یک همایش، صفحه‌ی مسابقه یا پنل رأی‌گیری چند روزه نمونه‌های رایج‌اند. برای رویدادی ده‌روزه با طرح حرفه‌ای ۱:
۱۰ روز × ۲۴ ساعت = ۲۴۰ ساعت
۲۴۰ ساعت × ۲٬۸۷۷ تومان = ۶۹۰٬۴۸۰ تومان
اگر کاربران در این مدت ۶۰ گیگابایت دانلود کنند:
۶۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۶۰٬۰۰۰ تومان
جمع کل ۷۵۰٬۴۸۰ تومان می‌شود. اینکه از چند روز به بعد پرداخت ماهانه به‌صرفه‌تر است، در نوشته‌ی محاسبه‌ی سربه‌سر سرور ساعتی و ماهانه با جزئیات آمده است.
۳. بار فصلی
فروشگاهی که در شب یلدا یا پیش از نوروز چند برابر همیشه سفارش می‌گیرد، لازم نیست سرور اصلی‌اش را برای کل سال بزرگ کند. یک سرور کمکی (مثلاً برای پردازش صف سفارش یا سرو کردن بخش پربازدید) را تنها برای هفته‌ی اوج بسازید:
۷ روز × ۲۴ ساعت = ۱۶۸ ساعت
۱۶۸ ساعت × ۴٬۳۸۴ تومان = ۷۳۶٬۵۱۲ تومان
با فرض ۱۵۰ گیگابایت دانلود از این سرور:
۱۵۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۱۵۰٬۰۰۰ تومان
چون سرور ساعتی سقف ترافیک ندارد، در اوج فروش با قطع شدن سرویس به‌خاطر تمام شدن بسته روبه‌رو نمی‌شوید؛ تنها باید موجودی کیف پول را برای مصرف بیشتر در نظر بگیرید.
۴. کلاس و کارگاه آموزشی
در کارگاه لینوکس، شبکه یا داکر، داشتن یک سرور جدا برای هر نفر یعنی هر کس می‌تواند بی‌نگرانی از خراب کردن کار دیگران دسترسی root داشته باشد. برای کلاسی دوازده‌نفره و سه‌ساعته با طرح اقتصادی ۱:
۱۲ نفر × ۳ ساعت = ۳۶ ساعت‌سرور
۳۶ ساعت × ۱٬۰۲۷ تومان = ۳۶٬۹۷۲ تومان
برای کلاس شبکه، میکروتیک هم در فهرست سیستم‌عامل‌هاست. چون ساخت هر سرور معمولاً حدود یک دقیقه طول می‌کشد، می‌توانید سرورها را درست پیش از شروع کلاس بسازید و پایان جلسه همه را حذف کنید.
۵. اجراکننده‌ی CI
اجراکننده‌ی (runner) ساخت و آزمون خودکار به پردازنده و رم زیاد نیاز دارد، اما بیرون از ساعت کاری تیم بیکار است. ترکیب ۸ هسته‌ای با ۱۶ گیگ رم و دیسک NVMe:
- ۸ هسته × ۲۷۴ تومان = ۲٬۱۹۲ تومان
- ۱۶ گیگابایت × ۳۴۲٫۵ تومان = ۵٬۴۸۰ تومان
- ۱۰۰ گیگابایت × ۱۱٫۶۴ تومان = ۱٬۱۶۴ تومان
- جمع: ۸٬۸۳۶ تومان در ساعت
اگر اجراکننده را تنها در روزهای کاری و ده ساعت در روز داشته باشید:
۲۲ روز × ۱۰ ساعت = ۲۲۰ ساعت
۲۲۰ ساعت × ۸٬۸۳۶ تومان = ۱٬۹۴۳٬۹۲۰ تومان
در برابر روشن ماندن یک ماه کامل:
۷۳۰ ساعت × ۸٬۸۳۶ تومان = ۶٬۴۵۰٬۲۸۰ تومان
اختلاف ۴٬۵۰۶٬۳۶۰ تومان است، به این شرط که پایان هر روز سرور را حذف کنید، نه خاموش. برای این کار پیکربندی اجراکننده را در یک اسکریپت نصب نگه دارید تا ساخت دوباره‌اش چند دقیقه بیشتر طول نکشد.
۶. سرور موقت مهاجرت
هنگام کوچ از یک میزبان به میزبان دیگر، یک سرور واسط با دیسک بزرگ و پردازنده‌ی کم برای نگه‌داری نسخه‌ی کامل داده و همگام‌سازی تا روز جابه‌جایی کافی است. با ترکیب ۲ هسته، ۲ گیگ رم و ۳۰۰ گیگ SSD برای چهار روز:
۴ روز × ۲۴ ساعت = ۹۶ ساعت
۹۶ ساعت × ۳٬۲۸۸ تومان = ۳۱۵٬۶۴۸ تومان
فرستادن داده به این سرور (آپلود) هزینه‌ی ترافیک ندارد؛ آنچه حساب می‌شود دانلود است. اگر سرور مقصد ۲۰۰ گیگابایت را از آن بیرون بکشد:
۲۰۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۲۰۰٬۰۰۰ تومان
پس از ساخت، دسترسی آی‌پی خودکار سنجیده می‌شود؛ اگر ایران‌اکسس بود و سرور مبدأ شما بیرون از ایران است، تا ۱۰ دقیقه می‌توانید آی‌پی را رایگان عوض کنید. این را همان دقیقه‌های نخست بررسی کنید.
۷. نمونه‌سازی و اندازه‌یابی
پیش از تعهد به یک طرح ماهانه، همان نسخه‌ی نمونه‌ی برنامه را روی سه اندازه اجرا کنید و زیر بار آزمایشی بسنجید. سه ساعت روی هر طرح:
- ۳ ساعت × ۱٬۶۴۴ تومان = ۴٬۹۳۲ تومان
- ۳ ساعت × ۲٬۸۷۷ تومان = ۸٬۶۳۱ تومان
- ۳ ساعت × ۵٬۳۴۲ تومان = ۱۶٬۰۲۶ تومان
- جمع: ۲۹٬۵۸۹ تومان
با این هزینه می‌دانید کوچک‌ترین اندازه‌ای که پاسخ‌دهی قابل‌قبول می‌دهد کدام است. اگر نمونه را برای دمو به سرمایه‌گذار دو هفته روشن نگه دارید:
۱۴ روز × ۲۴ ساعت = ۳۳۶ ساعت
۳۳۶ ساعت × ۱٬۶۴۴ تومان = ۵۵۲٬۳۸۴ تومان
جدول تصمیم: کدام کاربرد، چه منابعی، کی حذف
| کاربرد | منابع پیشنهادی | معیار حذف |
|---|---|---|
| استیجینگ | ۲ هسته، ۴ گیگ، NVMe | پایان آزمون انتشار |
| پروژه‌ی کوتاه‌مدت | حرفه‌ای ۱ | پایان رویداد و گرفتن پشتیبان |
| بار فصلی | ۴ هسته، ۸ گیگ | برگشت بار به حالت عادی |
| آموزش | اقتصادی ۱ برای هر نفر | پایان جلسه |
| CI | ۸ هسته، ۱۶ گیگ، NVMe | پایان روز کاری |
| مهاجرت | پردازنده‌ی کم، دیسک بزرگ | تأیید سلامت سرور مقصد |
| نمونه‌سازی | سه اندازه‌ی متوالی | ثبت نتیجه‌ی سنجش |
اگر کاری در این جدول قرار است بیش از چند هفته پیوسته روشن بماند، احتمالاً جایش در سرور مجازی ماهانه است.
گام‌به‌گام: چرخه‌ی ساخت تا حذف یک سرور موقت
- مدت کار را پیش از ساخت بنویسید و با نرخ جدول بالا هزینه را برآورد کنید.
- کیف پول را شارژ کنید؛ کمینه‌ی موجودی لازم برای ساخت در راهنمای خرید سرور ساعتی ایران توضیح داده شده است.
- سیستم‌عامل و منابع را انتخاب کنید و سرور را بسازید؛ معمولاً حدود یک دقیقه طول می‌کشد.
- وضعیت دسترسی آی‌پی را همان ابتدا ببینید تا اگر ایران‌اکسس بود، در فرصت ۱۰ دقیقه‌ای تعویض کنید.
- کار را انجام دهید و خروجی‌ها (لاگ، پایگاه داده، فایل‌ها) را به جای ماندگار منتقل کنید.
- سرور را حذف کنید و در فهرست سرورها مطمئن شوید که دیگر نیست.
اشتباه‌های رایج
خاموش کردن به‌جای حذف. خاموش بودن سرور هزینه‌ی ساعتی را متوقف نمی‌کند، چون منابع برایش نگه داشته می‌شود. راه پرهیز: پایان هر کاربرد موقت را با حذف ببندید و داده را پیش از آن بیرون ببرید.
فراموش کردن سرورهای پراکنده. پس از کلاس یا آزمون، چند سرور با نام‌های نامشخص در حساب می‌ماند و هر ساعت کسر می‌شود. راه پرهیز: برای هر سرور نامی با تاریخ پایان بگذارید (مثل staging-release-14) و در پایان هر هفته فهرست سرورها را مرور کنید.
نادیده گرفتن دانلود در محاسبه. در مهاجرت یا فروش فصلی، هزینه‌ی دانلود می‌تواند به اندازه‌ی خود سرور باشد. راه پرهیز: حجم داده‌ای را که از سرور بیرون می‌رود برآورد کنید و در نرخ ۱٬۰۰۰ تومانی هر گیگابایت ضرب کنید، همان‌طور که در مثال‌ها آمد.
پرسش‌های متداول
برای کلاس آموزشی یک سرور بزرگ مشترک بهتر است یا برای هر نفر یک سرور کوچک؟
سرور مشترک ارزان‌تر است؛ برای همان کلاس سه‌ساعته با حرفه‌ای ۲ هزینه ۱۶٬۰۲۶ تومان می‌شود. اما اگر شرکت‌کنندگان به دسترسی root یا پیکربندی شبکه نیاز دارند، سرور جدا از تداخل کارها جلوگیری می‌کند.
سرور استیجینگ باید هم‌اندازه‌ی سرور اصلی باشد؟
برای آزمون کارکرد نه؛ اندازه‌ی کوچک‌تر کافی است. برای آزمون بار و کارایی، بهتر است برای همان چند ساعت هم‌اندازه‌ی سرور اصلی بسازید تا نتیجه قابل اتکا باشد.
اگر برای مشتری‌هایم محیط آزمایشی می‌سازم، راه ویژه‌ای برای نماینده‌ها هست؟
بله، پنل نمایندگی برای فروش مجدد وجود دارد. بسته‌های ترافیک تخفیف‌دار سرور ساعتی هم تنها برای نماینده‌هاست و از ۱۰ ترابایت با ۱۰ درصد تخفیف شروع می‌شود.
در دوره‌ی فروش فصلی، CDN را هم کنار سرور کمکی به کار ببرم؟
اگر بخش زیادی از بار، فایل‌های ایستا مثل تصویر و اسکریپت است، CDN آن را از نودهای لبه در تهران، مشهد و کرمانشاه سرو می‌کند و فشار سرور را کم می‌کند. هزینه‌اش ۱٬۲۰۰ تومان برای هر گیگابایت دانلود است؛ سازوکارش در نوشته‌ی CDN ایران چیست آمده است.
جمع‌بندی
سرور ابری ساعتی برای کارهایی که آغاز و پایان روشن دارند ابزاری برای کم کردن هزینه است: استیجینگ پیش از انتشار، رویداد چندروزه، هفته‌ی اوج فروش، کلاس، اجراکننده‌ی CI، مهاجرت و سنجش اندازه‌ی مناسب. کلید صرفه‌جویی دو چیز است: مدت کار را پیش از ساخت بنویسید و در پایان، سرور را حذف کنید نه خاموش. اگر یکی از این هفت سناریو کار امروز شماست، می‌توانید هزینه‌اش را با ماشین‌حساب صفحه‌ی سفارش در ابر ویرا برآورد کنید و نخستین سرور موقت را بسازید.
