هزینه CDN ایران چطور حساب میشود؟ برآورد مصرف و کنترل صورتحساب
در CDN ابر ویرا، هزینه تنها از حجم دانلود از لبه ساخته میشود و آپلود رایگان است. این راهنما نشان میدهد پیش از روشن کردن ابر، مصرف ماهانه را از لاگ یا وزن صفحه چطور برآورد کنید و با کدام اهرمها صورتحساب را پایین بیاورید.

هزینه CDN ایران در ابر ویرا تنها از یک متغیر ساخته میشود: حجم دادهای که از نودهای لبه به بازدیدکنندهها دانلود میشود. آپلود، یعنی هر چیزی که کاربر به سمت سایت میفرستد، رایگان است. پس پرسش اصلی پیش از روشن کردن ابر این نیست که «ماهانه چقدر باید بپردازم»، بلکه این است که «سایت من در ماه چند گیگابایت تحویل میدهد». این نوشته همین پرسش را عملی جواب میدهد: نرخ واقعی، دو روش اندازهگیری حجم، مثالهای حسابشده و اهرمهایی که صورتحساب را واقعاً پایین میآورند، نه فقط روی کاغذ.
فرمول هزینه CDN ایران: گیگابایت دانلود در یک نرخ ثابت
نرخها به تاریخ آبان ۱۴۰۵: در CDN ایران ابر ویرا هر گیگابایت دانلود ۱٬۲۰۰ تومان حساب میشود و آپلود رایگان است. بهای روز را همیشه ماشینحساب صفحهی سفارش نشان میدهد؛ اگر نرخ تغییر کند، روش حساب همین است که پایین میآید.
قاعده ساده است: حجم دانلود دوره را به گیگابایت به دست آورید و در نرخ هر گیگابایت ضرب کنید. گواهی SSL رایگان است و مبنای هزینه مصرف دانلود است، پس آنچه صورتحساب را بالا و پایین میبرد رفتار بازدیدکنندهها و حجم پاسخهای سایت شماست.
جدول زیر چند حجم رایج را با همین نرخ نشان میدهد تا حدود هزینه را بیحسابوکتاب ذهنی ببینید:
| دانلود ماهانه | هزینهی CDN |
|---|---|
| ۵۰ گیگابایت | ۶۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰۰ گیگابایت | ۱۲۰٬۰۰۰ تومان |
| ۵۰۰ گیگابایت | ۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱٬۰۰۰ گیگابایت | ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۳٬۰۰۰ گیگابایت | ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰٬۰۰۰ گیگابایت | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
رابطه خطی است؛ دو برابر شدن دانلود یعنی دو برابر شدن هزینه، و در دادههای پنل پلهی جداگانهای برای CDN تعریف نشده است.
مرز دانلود و آپلود در ترافیک یک سایت
برای برآورد درست باید بدانید کدام بخش از جابهجایی داده در صورتحساب میآید. معیار، جهت حرکت داده است: آنچه از لبه به سمت مرورگر یا برنامهی کاربر میرود دانلود است و آنچه از کاربر به سمت سایت میآید آپلود.
| نوع جابهجایی | جهت | در صورتحساب CDN |
|---|---|---|
| HTML، CSS، جاوااسکریپت و فونت | لبه به کاربر | دانلود؛ حساب میشود |
| تصویر و ویدیو | لبه به کاربر | دانلود؛ حساب میشود |
| فایلهای قابل دانلود (PDF، نصبکننده، آرشیو) | لبه به کاربر | دانلود؛ معمولاً بزرگترین سهم |
| پاسخ API | لبه به کاربر | دانلود؛ حساب میشود |
| ارسال فرم و بارگذاری فایل کاربر | کاربر به سایت | آپلود؛ رایگان |
| پیامهای وبسوکت یا gRPC | دوطرفه | سهم کاربر به سایت رایگان، سهم سایت به کاربر دانلود |
سرور مبدأ صورتحساب جداگانهی خودش را دارد. اگر مبدأ شما سرور ابری ساعتی است، قاعدههای ترافیک آن را در نوشتهی ترافیک سرور ساعتی و آنچه رایگان است ببینید؛ اینجا تنها به سهم CDN میپردازیم.
برآورد مصرف پیش از انتقال دامنه
بهترین داده برای برآورد، رفتار واقعی همین حالای سایت است. دو روش زیر مکمل هماند: اولی برای سایتی که در حال کار است و دومی برای سایت تازه یا وقتی به لاگ دسترسی ندارید.
روش ۱: جمع حجم پاسخها از لاگ وبسرور
- لاگ دسترسی یک بازهی نماینده را انتخاب کنید؛ دستکم یک هفتهی کامل که روزهای شلوغ و خلوت را با هم داشته باشد.
- در قالب پیشفرض combined در nginx، ستون دهم حجم بدنهی پاسخ به بایت است. جمع آن را به گیگابایت بگیرید:
awk '{s+=$10} END {print s/1000000000}' /var/log/nginx/access.log- اگر لاگ چرخشی و فشرده دارید، پروندههای قدیمیتر را با zcat به همین فرمان بدهید تا کل هفته جمع شود.
- عدد هفتگی را به ماه تعمیم دهید و برای سرآیندهای HTTP و نوسان بازدید، حاشیهای در نظر بگیرید؛ این ستون تنها بدنهی پاسخ را میشمارد.
- نتیجه را در نرخ هر گیگابایت ضرب کنید.
این عدد حجم پس از فشردهسازی را نشان میدهد، چون body_bytes_sent همان بایتهایی است که واقعاً فرستاده شدهاند.
روش ۲: وزن صفحه در تعداد بازدید صفحه
برای سایتی که هنوز راه نیفتاده، در ابزار توسعهدهندهی مرورگر و زبانهی Network، صفحه را با کش خالی بار کنید و عدد «انتقالیافته» (transferred) را بخوانید، نه حجم منابع. برای یک پروندهی تکی هم میتوانید حجم انتقال را با curl ببینید:
curl -so /dev/null -H 'Accept-Encoding: gzip, br' -w '%{size_download}' https://example.com/سپس وزن میانگین صفحه را در شمار بازدید صفحهی ماهانه ضرب کنید. به یاد داشته باشید بازدیدکنندهی تکراری بخشی از پروندهها را از کش مرورگرش میخواند، پس این روش برآوردی محافظهکارانه و کمی بالاتر از واقع میدهد.
مثال حسابشده: سایت محتوایی و سایت دانلود
سایت محتوایی با ۱۵۰٬۰۰۰ بازدید صفحه در ماه و وزن انتقالیافتهی ۲٬۰۰۰ کیلوبایت برای هر صفحه:
- ۱۵۰٬۰۰۰ بازدید × ۲٬۰۰۰ کیلوبایت = ۳۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلوبایت، یعنی حدود ۳۰۰ گیگابایت
- ۳۰۰ گیگابایت × ۱٬۲۰۰ تومان = ۳۶۰٬۰۰۰ تومان
اگر همین سایت با فشردهسازی تصویرها وزن صفحه را به ۱٬۴۰۰ کیلوبایت برساند:
- ۱۵۰٬۰۰۰ بازدید × ۱٬۴۰۰ کیلوبایت = ۲۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلوبایت، یعنی حدود ۲۱۰ گیگابایت
- ۲۱۰ گیگابایت × ۱٬۲۰۰ تومان = ۲۵۲٬۰۰۰ تومان
تفاوت دو حالت ۱۰۸٬۰۰۰ تومان در ماه است، بیآنکه حتی یک بازدیدکننده کم شود.
حالا سایتی که نصبکنندهی ۴۰۰ مگابایتی منتشر میکند و ماهانه ۴٬۵۰۰ بار دانلود میشود:
- ۴٬۵۰۰ دانلود × ۴۰۰ مگابایت = ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ مگابایت، یعنی حدود ۱٬۸۰۰ گیگابایت
- ۱٬۸۰۰ گیگابایت × ۱٬۲۰۰ تومان = ۲٬۱۶۰٬۰۰۰ تومان
در چنین سایتی صفحههای HTML تقریباً در صورتحساب گم میشوند و هر تصمیمی دربارهی هزینه باید روی همان پروندهی بزرگ متمرکز باشد. در هر دو مثال، اگر کاربران همان حجم را هم بارگذاری کنند، چیزی به هزینه افزوده نمیشود؛ آپلود رایگان است.
مدیریت هزینه CDN: بایت کمتر، نه درخواست کمتر
چون مبنای هزینه حجم است، هر اهرمی که شمار بایتهای رسیده به کاربر را کم کند صورتحساب را پایین میآورد و هر اهرمی که تنها شمار درخواستها یا بار مبدأ را کم کند، روی این صورتحساب اثر مستقیم ندارد.
- فشردهسازی متن: نبودن سرآیند content-encoding روی CSS، جاوااسکریپت و HTML یعنی چند برابر بایت بیشتر. جزئیات این کار و اثرش بر سرعت را در نوشتهی اثر CDN بر TTFB و LCP آوردهایم.
- اندازهی تصویر متناسب با نمایش: تصویر ۴۰۰۰ پیکسلی که در کادری کوچک نمایش داده میشود، بیشترین هدررفت را در سایتهای محتوایی میسازد.
- بستن درخواستهای ناخواسته: خزندهها و اسکریپتهایی که پروندههای بزرگ را پشتسرهم دانلود میکنند، با دیوار آتش وب و قوانین مسیر مهار میشوند. اگر چنین ترافیکی ماهانه ۴۰ گیگابایت باشد: ۴۰ گیگابایت × ۱٬۲۰۰ تومان = ۴۸٬۰۰۰ تومان که مستقیم از صورتحساب حذف میشود.
- پروندههای بزرگ را جدا بسنجید: برای سایت دانلود، حجم هر نسخه و شمار دانلودها را جداگانه پایش کنید؛ کوچک کردن یک نصبکننده اثرش از بهینهسازی همهی صفحهها بیشتر است.
فهرست وارسی ماهانهی صورتحساب
- حجم دانلود این ماه را با ماه قبل مقایسه کنید؛ جهش ناگهانی بدون رشد بازدید، نشانهی ربات یا لینک مستقیم از جای دیگر است.
- ده مسیر پرحجم را از لاگ بیرون بکشید و ببینید کدامها واقعاً باید اینقدر بایت تحویل دهند.
- روی چند پروندهی متنی با curl وجود content-encoding را وارسی کنید.
- برآورد ماه بعد را با عدد واقعی همین ماه بهروز کنید، نه با برآورد اولیه.
اشتباههای رایج
برآورد از روی شمار بازدیدکننده بهجای حجم پاسخ
دو سایت با بازدید برابر ممکن است چند برابر هم دانلود داشته باشند. راه پرهیز: همیشه از حجم بایت شروع کنید؛ یا از ستون حجم در لاگ یا از وزن انتقالیافتهی صفحه ضرب در بازدید صفحه.
کش را ابزار کم کردن صورتحساب لبه دانستن
پاسخی که از کش لبه سرو میشود همانقدر بایت به کاربر میرساند که پاسخ تازه. کش بار مبدأ و زمان پاسخ را کم میکند، نه حجم تحویلی. راه پرهیز: برای هزینه سراغ کوچک کردن پاسخها و بستن ترافیک ناخواسته بروید و کش را برای سرعت و سبکی مبدأ تنظیم کنید.
برآورد با حجم پیش از فشردهسازی
خواندن حجم پرونده روی دیسک یا ستون «Size» مرورگر بهجای «Transferred»، برآورد را بیدلیل بالا میبرد؛ و برعکس، اگر فشردهسازی روی مبدأ خاموش باشد، برآورد خوشبینانه میشود. راه پرهیز: حجم انتقالیافته را با سرآیند Accept-Encoding بسنجید و همان را مبنا بگذارید.
پرسشهای متداول
ترافیک وبسوکت و gRPC هم با همین نرخ حساب میشود؟
بله، از همان قاعدهی جهت پیروی میکند: دادهای که از لبه به سمت کاربر میرود دانلود است و حساب میشود و پیامهایی که کاربر میفرستد آپلود و رایگان است.
بستههای تخفیفدار ترافیک پنل برای CDN هم به کار میآیند؟
خیر. بستههای ترافیک پنل برای سرور مجازی ماهانهاند و بستههای تخفیفدار سرور ساعتی تنها برای نمایندهها. مبنای CDN همان نرخ هر گیگابایت دانلود است.
اگر چند دامنه پشت CDN داشته باشم، هزینه چطور جمع میشود؟
دانلود همهی دامنهها جمع میشود و نرخ برایشان یکی است. برای نمونه، دامنهای با ۸۰ و دامنهای با ۲۰۰ گیگابایت دانلود روی هم ۲۸۰ گیگابایت میشوند: ۲۸۰ گیگابایت × ۱٬۲۰۰ تومان = ۳۳۶٬۰۰۰ تومان.
شلوغی ساعتهای اوج روی هزینه اثر دارد؟
در دادههای پنل، نرخ تنها بهازای گیگابایت تعریف شده است؛ پس آنچه حساب میشود حجم کل است، نه اینکه آن حجم در چه ساعتی یا با چه سرعتی تحویل شده باشد.
جمعبندی
هزینه CDN ایران را با یک ضرب ساده میشود پیشبینی کرد، به شرط آنکه حجم دانلود را درست اندازه بگیرید: از لاگ وبسرور یا از وزن انتقالیافتهی صفحه ضرب در بازدید. آپلود رایگان است، پس بارگذاری کاربران نگرانی ندارد؛ و برای پایین آوردن صورتحساب، روی کوچک کردن پاسخها و بستن ترافیک ناخواسته کار کنید، نه روی کش. اگر عدد برآوردتان آماده است، مراحل انتقال دامنه را در راهاندازی گامبهگام CDN دنبال کنید و برای دیدن بهای روز و شروع کار به ابر ویرا سر بزنید.



