هزینه سرور ساعتی چطور حساب می‌شود؟ فرمول، مثال و کنترل هزینه

هزینه سرور ساعتی در ابر ویرا از یک فرمول ساده پیروی می‌کند، اما سه جزء آن رفتار یکسانی ندارند. پردازنده، رم و دیسک تا وقتی سرور وجود دارد ساعت‌به‌ساعت کسر می‌شوند. ترافیک دانلود به‌اندازه‌ی مصرف حساب می‌شود و آپلود در صورتحساب نمی‌آید. این نوشته نشان می‌دهد هر تومانی که از کیف پول کم می‌شود از کجا آمده است. یک مثال کامل را از ساخت تا حذف حساب می‌کند و توضیح می‌دهد چرا خاموش کردن سرور جای حذف آن را نمی‌گیرد. اگر به دنبال مراحل سفارش هستید، راهنمای خرید سرور ساعتی ایران را ببینید. این‌جا تنها به منطق صورتحساب می‌پردازیم.

فرمول هزینه سرور ساعتی در یک نگاه

هزینه‌ی کل هر سرور از دو بخش ساخته می‌شود:

• بخش زمانی: بهای ساعتی منابع، ضرب در تعداد ساعت‌هایی که سرور وجود داشته است.
• بخش مصرفی: حجم دانلود به گیگابایت، ضرب در نرخ هر گیگابایت.

بهای ساعتی منابع هم جمع سه قلم است: تعداد vCPU در نرخ پردازنده، گیگابایت رم در نرخ رم، و گیگابایت دیسک در نرخ نوع دیسک. قاعده‌ی پایه‌ی پنل این است: بهای ساعتی = بهای ماهانه ÷ ۷۳۰. عدد ۷۳۰ میانگین ساعت‌های یک ماه است. وقتی در صفحه‌ی سرور ساعتی ایران منابع را می‌چینید، ماشین‌حساب همین جمع را نشان می‌دهد.

نرخ‌ها به تاریخ آبان ۱۴۰۵ در جدول زیر آمده‌اند. بهای روز را همیشه ماشین‌حساب صفحه‌ی سفارش نشان می‌دهد.

مرز منابع قابل انتخاب: پردازنده از ۱ تا ۳۲ vCPU، رم از ۱ تا ۶۴ گیگابایت و دیسک از ۲۰ تا ۱٬۰۰۰ گیگابایت.

سه جزء صورتحساب و رفتار هر کدام

پردازنده و رم: ثابت در هر ساعت

پردازنده و رم به بار سرور بستگی ندارند. سروری که بیکار است همان مبلغی را می‌پردازد که سروری با بار کامل. دلیلش این است که این منابع برای شما کنار گذاشته شده‌اند، چه از آن‌ها استفاده کنید چه نکنید. پس تنها راه کم کردن این بخش، انتخاب اندازه‌ی درست و کوتاه کردن عمر سرور است.

دیسک: حجم ساخته‌شده حساب می‌شود، نه حجم پرشده

نرخ دیسک به‌ازای هر گیگابایتی است که هنگام ساخت انتخاب می‌کنید. اگر دیسک ۲۰۰ گیگابایتی بسازید و تنها ۱۵ گیگابایت از آن پر شود، بهای هر ۲۰۰ گیگابایت کسر می‌شود. فاصله‌ی دو انتخاب را در یک ماه ببینید:

• ۲۰۰ گیگابایت × ۶٫۸۵ تومان = ۱٬۳۷۰ تومان در ساعت
• ۷۳۰ ساعت × ۱٬۳۷۰ تومان = ۱٬۰۰۰٬۱۰۰ تومان در ماه
• ۷۳۰ ساعت × ۳۴۲٫۵ تومان = ۲۵۰٬۰۲۵ تومان در ماه، برای دیسک ۵۰ گیگابایتی

نوع دیسک هم اثر دارد. نرخ SAS و SSD یکی است و NVMe بالاتر است. برای سنجیدن نیاز واقعی به هر نوع، راهنمای انتخاب منابع سرور مجازی را ببینید.

ترافیک دانلود: تنها جزء وابسته به مصرف

سرور ابری ساعتی سقف ترافیک ندارد. هر گیگابایت دانلود با نرخ ۱٬۰۰۰ تومان حساب می‌شود. دانلود یعنی داده‌ای که کاربران و سیستم‌های دیگر از سرور شما دریافت می‌کنند. این جزء به‌جای زمان به رفتار سرویس بستگی دارد. سایتی که فایل حجیم سرو می‌کند، ممکن است بیشتر از منابعش برای ترافیک بپردازد. بسته‌های ترافیک تخفیف‌دار سرور ساعتی تنها برای نماینده‌هاست. بسته‌های حجمی دیگر هم مخصوص سرور مجازی ماهانه‌اند و به سرور ساعتی مشترک عادی تعلق نمی‌گیرند.

آپلود: بیرون از صورتحساب

داده‌ای که به سرور می‌فرستید هزینه ندارد. این داده‌ها شامل انتقال فایل‌ها هنگام مهاجرت، بارگذاری پشتیبان روی سرور و نصب بسته‌ها می‌شود. پس می‌توانید سرور را با خیال راحت از داده پر کنید. آن‌چه باید زیر نظر بگیرید، داده‌ای است که از سرور بیرون می‌رود.

مثال کامل: سرور سه‌روزه از ساخت تا حذف

فرض کنید برای آزمودن یک نسخه‌ی تازه، سروری با ۲ vCPU، ۴ گیگابایت رم و ۵۰ گیگابایت SSD می‌خواهید. سرور ۷۲ ساعت کار می‌کند و در این مدت ۴۰ گیگابایت دانلود دارد.

گام ۱: بهای ساعتی هر منبع

• ۲ vCPU × ۲۷۴ تومان = ۵۴۸ تومان
• ۴ گیگابایت × ۳۴۲٫۵ تومان = ۱٬۳۷۰ تومان
• ۵۰ گیگابایت × ۶٫۸۵ تومان = ۳۴۲٫۵ تومان

جمع این سه قلم بهای ساعتی سرور است: ۲٬۲۶۰٫۵ تومان.

گام ۲: بخش زمانی

۷۲ ساعت × ۲٬۲۶۰٫۵ تومان = ۱۶۲٬۷۵۶ تومان

گام ۳: بخش مصرفی

۴۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۴۰٬۰۰۰ تومان

گام ۴: جمع

هزینه‌ی کل این آزمون ۲۰۲٬۷۵۶ تومان است.

اگر همین سرور را با NVMe بسازید، بهای دیسک این‌گونه حساب می‌شود: ۵۰ گیگابایت × ۱۱٫۶۴ تومان = ۵۸۲ تومان. در این حالت بهای ساعتی ۲٬۵۰۰ تومان می‌شود و بخش زمانی سه روز چنین است: ۷۲ ساعت × ۲٬۵۰۰ تومان = ۱۸۰٬۰۰۰ تومان.

موجودی لازم پیش از ساخت. برای ساخت سرور ساعتی، کیف پول باید دست‌کم یک‌سوم بهای ماهانه‌ی سخت‌افزار به‌علاوه‌ی بهای ۵۰ گیگابایت ترافیک را داشته باشد. برای همین سرور:

• ۲ vCPU × ۲۰۰٬۰۰۰ تومان = ۴۰۰٬۰۰۰ تومان
• ۴ گیگابایت × ۲۵۰٬۰۰۰ تومان = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
• ۵۰ گیگابایت × ۵٬۰۰۰ تومان = ۲۵۰٬۰۰۰ تومان
• ۵۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۵۰٬۰۰۰ تومان

بهای ماهانه‌ی سخت‌افزار ۱٬۶۵۰٬۰۰۰ تومان است و یک‌سوم آن ۵۵۰٬۰۰۰ تومان می‌شود. با ترافیک، کمینه‌ی موجودی ۶۰۰٬۰۰۰ تومان است. این مبلغ هزینه‌ی کسرشده نیست؛ تنها پیش‌شرط ساخت است. کسر واقعی همان است که در گام‌های بالا حساب شد.

طرح آماده با بهای ساعتی ثابت

اگر نمی‌خواهید منابع را تک‌تک بچینید، طرح‌های آماده هم بهای ساعتی دارند. این بها از همان قاعده‌ی تقسیم بر ۷۳۰ به دست می‌آید:

برای نمونه، سه روز کار با طرح حرفه‌ای ۱ چنین حساب می‌شود: ۷۲ ساعت × ۲٬۸۷۷ تومان = ۲۰۷٬۱۴۴ تومان. بهای ترافیک دانلود هم جداگانه به آن افزوده می‌شود.

روشن، خاموش، حذف‌شده: هزینه در هر وضعیت

پرتکرارترین سوءبرداشت درباره‌ی هزینه سرور ساعتی همین‌جاست. خاموش کردن سرور کسر ساعتی را متوقف نمی‌کند، چون پردازنده، رم و دیسک همچنان برای آن نگه داشته می‌شوند. تنها حذف سرور کسر را متوقف می‌کند.

برای آن‌که اثرش را در عدد ببینید: اگر سرور مثال بالا را جمعه و شنبه خاموش بگذارید، این دو روز چنین هزینه دارد: ۴۸ ساعت × ۲٬۲۶۰٫۵ تومان = ۱۰۸٬۵۰۴ تومان. این مبلغ بی‌آن‌که سرور کاری انجام دهد کسر می‌شود.

وضعیت دیگری هم هست که به دست شما ایجاد نمی‌شود: تمام شدن موجودی. در این حالت سرور تا ۶ ساعت روشن می‌ماند و پس از آن خاموش و معلق می‌شود. سرور معلق حذف نمی‌شود و با شارژ کیف پول برمی‌گردد. با این حال، اتکا به این ۶ ساعت برای سرویسی که کاربر واقعی دارد ریسک قطعی را بالا می‌برد.

فهرست وارسی کنترل هزینه

پیش از ساخت، هنگام کار و هنگام پایان هر سرور ساعتی، این فهرست را مرور کنید:

1. پیش از ساخت: بهای ساعتی را در ماشین‌حساب ببینید و آن را در ساعت‌های پیش‌بینی‌شده ضرب کنید.
2. اندازه‌ی دیسک: دیسک را به‌اندازه‌ی نیاز واقعی و کمی حاشیه بسازید، چون فضای خالی هم کسر می‌شود.
3. نوع دیسک: NVMe را تنها وقتی انتخاب کنید که بار ورودی‌خروجی دیسک گلوگاه کار شماست.
4. برآورد دانلود: ببینید چه چیزی از سرور بیرون می‌رود، مثل فایل‌های سروشده، پاسخ‌های API یا پشتیبان‌هایی که بیرون می‌کشید. حجم آن را در ۱٬۰۰۰ تومان ضرب کنید.
5. موجودی کیف پول: برای سرویس پیوسته، موجودی را همیشه بالاتر از هزینه‌ی چند روز آینده نگه دارید.
6. تاریخ پایان: برای هر سرور موقت از همان روز ساخت زمان حذف تعیین کنید.
7. هنگام پایان: داده‌ها را بیرون بیاورید و سرور را حذف کنید، نه خاموش.

اگر می‌خواهید بدانید کدام کارها با این الگو جور درمی‌آیند، کاربردهای سرور ابری ساعتی را ببینید.

اشتباه‌های رایج

۱. خاموش کردن به‌جای حذف. بسیاری گمان می‌کنند سرور خاموش هزینه ندارد. در عمل کسر ساعتی ادامه دارد، چون منابع برای سرور نگه داشته می‌شود. راه پرهیز: اگر تا چند روز به سرور نیاز ندارید، از داده‌ها پشتیبان بگیرید و سرور را حذف کنید. هر وقت لازم شد، سرور تازه را معمولاً در حدود یک دقیقه می‌سازید.

۲. دیسک بزرگ «برای احتیاط». دیسکی که پنج برابر نیاز ساخته شود، پنج برابر بها دارد، حتی اگر خالی بماند. راه پرهیز: حجم داده‌ی فعلی و رشد مورد انتظار در طول عمر سرور را بنویسید و دیسک را بر همان پایه انتخاب کنید.

۳. نادیده گرفتن دانلود در برآورد. بخش زمانی را راحت می‌شود پیش‌بینی کرد، اما دانلود به رفتار کاربران بستگی دارد و سقفی هم ندارد. راه پرهیز: در روزهای نخست، ترافیک خروجی سرور را پایش کنید و برآورد ماهانه را با عدد واقعی به‌روز کنید. انتقال فایل به سرور هم آپلود است و هزینه ندارد؛ آن را در برآورد نیاورید.

پرسش‌های متداول

چرا مبلغ کسرشده دقیقاً با زمان روشن بودن سرور جور درنمی‌آید؟

کسر برای هر ساعت کامل انجام می‌شود. ساعت ناقص در همان دور کسر نمی‌شود و به دور بعد منتقل می‌شود. برای نمونه، اگر ۷۲ ساعت و ۴۰ دقیقه از ساخت گذشته باشد، تا آن لحظه ۷۲ ساعت کسر شده و ۴۰ دقیقه در دور بعد حساب می‌شود.

برای فضای خالی دیسک هم هزینه کسر می‌شود؟

بله. بهای دیسک به‌ازای حجمی است که هنگام ساخت انتخاب کرده‌اید، نه حجمی که پر شده است. به همین دلیل اندازه‌ی دیسک یکی از اثرگذارترین تصمیم‌ها در هزینه‌ی بلندمدت است.

برای یک ماه کار پیوسته، کیف پول را چقدر شارژ کنم؟

بهای ساعتی را در ۷۳۰ ضرب کنید و برآورد دانلود را به آن بیفزایید. برای سرور مثال این نوشته، بخش زمانی چنین است: ۷۳۰ ساعت × ۲٬۲۶۰٫۵ تومان = ۱٬۶۵۰٬۱۶۵ تومان. با ۳۰۰ گیگابایت دانلود، بخش مصرفی هم این است: ۳۰۰ گیگابایت × ۱٬۰۰۰ تومان = ۳۰۰٬۰۰۰ تومان. جمع این دو ۱٬۹۵۰٬۱۶۵ تومان می‌شود. اگر سرور قرار است همیشه روشن بماند، مقایسه‌ی سرور ساعتی و ماهانه را هم ببینید.

بیرون کشیدن فایل پشتیبان از سرور در صورتحساب می‌آید؟

بله. داده‌ای که از سرور بیرون می‌رود دانلود حساب می‌شود و نرخ هر گیگابایت آن ۱٬۰۰۰ تومان است. فرستادن همان فایل به سرور آپلود است و رایگان است. اگر پشتیبان‌های حجمی را مرتب بیرون می‌کشید، حجمشان را در برآورد ماهانه بیاورید.

جمع‌بندی

هزینه‌ی سرور ابری ساعتی را می‌توان با یک ضرب و یک جمع پیش‌بینی کرد. پردازنده، رم و دیسک به‌ازای هر ساعت عمر سرور کسر می‌شوند. دانلود به‌اندازه‌ی مصرف حساب می‌شود و آپلود رایگان است. دو تصمیم بیشترین اثر را دارند: اندازه‌ی درست دیسک، و حذف سرور به‌جای خاموش کردن آن وقتی کارش تمام شده است. اگر می‌خواهید عدد پروژه‌ی خودتان را ببینید، منابع را در ماشین‌حساب ابر ویرا بچینید و بهای ساعتی را پیش از ساخت بسنجید.